วิธีปกป้องความเป็นส่วนตัวสำหรับโปรแกรมเมอร์มือใหม่ขณะท่องโลกอินเทอร์เน็ต

ทำไมความเป็นส่วนตัวบนโลกออนไลน์ถึงสำคัญกับโปรแกรมเมอร์

เวลาเราเปิดหน้าเว็บขึ้นมา Browser (โปรแกรมที่ใช้ท่องอินเทอร์เน็ต) จะส่งข้อมูลส่วนตัวของเราออกไปโดยอัตโนมัติ เช่น เลขที่อยู่เครื่อง หรือขนาดหน้าจอ ข้อมูลเหล่านี้เปรียบเหมือนรอยนิ้วมือที่ระบุตัวตนของเราได้แม่นยำมาก

สำหรับคนที่กำลังฝึกเขียนโค้ด การเข้าใจเรื่อง Privacy (ความเป็นส่วนตัว) เป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะเราต้องคลุกคลีกับ API (ช่องทางเชื่อมต่อข้อมูลระหว่างโปรแกรม) และการส่งข้อมูลผ่านเครือข่ายอยู่ตลอดเวลา ถ้าเราไม่ดูแลข้อมูลตัวเอง เราก็อาจเผลอทำข้อมูลสำคัญหลุดไปในระหว่างพัฒนาโปรเจกต์ได้

การป้องกันข้อมูลไม่ใช่เรื่องยากหรือต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญด้าน Security (ระบบความปลอดภัย) ถึงจะทำได้ มันเป็นแค่การปรับนิสัยเล็กๆ น้อยๆ ในการใช้งานคอมพิวเตอร์ ซึ่งจะช่วยให้คุณทำงานได้อย่างมั่นใจและปลอดภัยในระยะยาว

เลือกใช้ Browser ที่เป็นมิตรกับความเป็นส่วนตัว

Browser คือประตูหน้าบ้านของคุณ ถ้าประตูนี้รั่วไหล ข้อมูลอื่นๆ ก็ป้องกันได้ยาก Chrome เป็นเบราว์เซอร์ที่เร็วแต่มีโมเดลธุรกิจเน้นการโฆษณา ซึ่งต่างจาก Firefox หรือ Brave ที่ถูกออกแบบมาเพื่อบล็อกตัวติดตามข้อมูลตั้งแต่ต้น

ถ้าคุณยังอยากใช้ Chrome อยู่ ให้เข้าไปตั้งค่าปิดการใช้งาน Third-party cookies (คุกกี้ที่มาจากเว็บอื่นเพื่อติดตามพฤติกรรม) และปิดฟีเจอร์ Ad topics (การที่เบราว์เซอร์เดาความสนใจของเราเพื่อส่งโฆษณา) วิธีนี้จะช่วยให้ตัวติดตามข้อมูลจำเราไม่ได้เมื่อเราปิดหน้าต่างเบราว์เซอร์ไปแล้ว

ลองใช้เครื่องมืออย่าง Cover Your Tracks ของมูลนิธิ EFF เพื่อทดสอบว่าเบราว์เซอร์ของคุณส่งข้อมูลระบุตัวตนออกไปมากแค่ไหน ก่อนและหลังปรับตั้งค่า คุณจะเห็นความแตกต่างที่ชัดเจนว่าการตั้งค่าเพียงเล็กน้อยช่วยลดรอยนิ้วมือดิจิทัลของคุณได้มากเท่าไหร่

บล็อกตัวติดตามข้อมูลและโฆษณาที่รบกวน

การติดตามส่วนใหญ่เกิดขึ้นผ่าน Scripts (ชุดคำสั่งขนาดเล็กที่ทำงานบนหน้าเว็บ) ที่โหลดมาจากบริษัทโฆษณาหลายแห่งพร้อมกัน การติดตั้งตัวบล็อกจะช่วยหยุดคำสั่งเหล่านี้ก่อนที่มันจะเริ่มทำงาน ทำให้หน้าเว็บโหลดเร็วขึ้นและใช้ข้อมูลอินเทอร์เน็ตน้อยลง

เครื่องมือที่แนะนำคือ uBlock Origin ซึ่งเป็นตัวบล็อกที่ทรงพลังและใช้งานฟรี การติดตั้งเพียงตัวเดียวก็เพียงพอแล้ว อย่าพยายามลง Extension (ส่วนขยายที่เพิ่มความสามารถให้เบราว์เซอร์) หลายตัวซ้อนกัน เพราะมันจะทำให้เว็บพังและเบราว์เซอร์ช้าลงโดยใช่เหตุ

ระวังการติดตั้งส่วนขยายที่ไม่รู้จัก เพราะมันสามารถอ่านข้อมูลทุกอย่างที่คุณพิมพ์บนทุกหน้าเว็บได้ ให้เลือกใช้เฉพาะเครื่องมือที่มีชื่อเสียงและมีนโยบายความเป็นส่วนตัวชัดเจนเท่านั้น หากเครื่องมือไหนขอสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลกว้างเกินไป ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าอาจไม่ปลอดภัย

ซ่อนตำแหน่งที่อยู่ด้วย VPN

การบล็อกตัวติดตามช่วยได้ระดับหนึ่ง แต่ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตยังคงเห็นว่าคุณเข้าเว็บไหนบ้าง VPN (เครือข่ายส่วนตัวที่ช่วยเข้ารหัสข้อมูล) จะทำหน้าที่เหมือนอุโมงค์ลับที่ห่อหุ้มข้อมูลของคุณไว้ ทำให้คนอื่นเห็นแค่ว่าคุณกำลังเชื่อมต่อกับ VPN เท่านั้น

สำหรับคนที่ต้องการแค่ความเป็นส่วนตัวขณะท่องเว็บ การใช้ Extension ของ VPN ก็เพียงพอแล้ว มันจะช่วยเปลี่ยนที่อยู่ IP (เลขที่อยู่ระบุตัวตนบนอินเทอร์เน็ต) ของคุณให้เป็นประเทศอื่น ทำให้เว็บไซต์ต่างๆ มองไม่เห็นตำแหน่งที่อยู่จริงของคุณ

ข้อควรระวังคือ VPN ฟรีมักจะมีต้นทุนการดำเนินงานสูง ถ้าบริษัทไม่มีโมเดลธุรกิจที่ชัดเจน ข้อมูลของคุณอาจถูกนำไปขายได้ แนะนำให้เลือกใช้บริการแบบเสียเงินที่มีการตรวจสอบความโปร่งใส หรือใช้บริการจากบริษัทที่คุณเชื่อถือได้จริงๆ เท่านั้น

จัดการประวัติการค้นหาและระบบ DNS

ประวัติการค้นหาคือสิ่งที่บอกตัวตนเราได้ดีที่สุด ทั้งเรื่องสุขภาพ ปัญหาการเงิน หรือแผนงานในอนาคต Google เก็บข้อมูลเหล่านี้ไว้ผูกกับบัญชีของคุณตลอดเวลา ให้เข้าไปที่หน้า My Activity เพื่อตั้งค่าลบประวัติอัตโนมัติทุก 3 เดือน

ลองเปลี่ยนไปใช้ Search Engine (เครื่องมือค้นหาข้อมูล) อย่าง DuckDuckGo ที่ไม่สร้างโปรไฟล์การใช้งานจากคำค้นหาของคุณ นอกจากนี้ยังมีเรื่อง DNS (ระบบที่แปลงชื่อเว็บเป็นเลขที่อยู่เครื่อง) ซึ่งปกติผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตจะเห็นทุกเว็บที่คุณเข้า ให้ลองเปลี่ยนไปใช้ DNS ที่เข้ารหัสอย่าง 1.1.1.1 ของ Cloudflare เพื่อปิดช่องว่างนี้

ตัวอย่างการตั้งค่า DNS ในไฟล์คอนฟิกบนเครื่องพัฒนาเพื่อทดสอบความปลอดภัย:

# ตัวอย่างการตั้งค่า DNS แบบเข้ารหัสในไฟล์คอนฟิก
# การใช้ DoH (DNS over HTTPS) ช่วยให้การถามชื่อเว็บปลอดภัยขึ้น
server:
  - address: 1.1.1.1
    port: 443
    type: doh # ใช้โปรโตคอล HTTPS ในการถามข้อมูล

คำอธิบาย: บรรทัดแรกระบุที่อยู่ของ DNS คือ 1.1.1.1 ส่วนบรรทัดที่สามระบุว่าให้ใช้โปรโตคอล HTTPS เพื่อเข้ารหัสการสื่อสาร ผลลัพธ์ที่ได้คือผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตจะไม่สามารถดักฟังได้ว่าคุณกำลังพยายามเข้าเว็บไซต์ชื่ออะไร

ล้างบัญชีเก่าและป้องกันการรั่วไหล

ความเป็นส่วนตัวไม่ได้มีแค่เรื่องการท่องเว็บ แต่รวมถึงข้อมูลที่ค้างอยู่ในเซิร์ฟเวอร์ของคนอื่นด้วย ลองใช้เว็บไซต์ Have I Been Pwned เพื่อเช็คว่าอีเมลของคุณเคยมีประวัติข้อมูลรั่วไหลจากที่ไหนบ้าง หากพบข้อมูลรั่วไหล ให้รีบเปลี่ยนรหัสผ่านทันที

การใช้รหัสผ่านซ้ำเป็นความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุด ให้ใช้ Password Manager (โปรแกรมจัดการรหัสผ่าน) เพื่อสร้างรหัสผ่านแบบสุ่มที่ยาวและปลอดภัยสำหรับทุกเว็บไซต์ นอกจากนี้ต้องเปิด 2FA (การยืนยันตัวตนสองชั้น) ให้กับบัญชีสำคัญ โดยเฉพาะอีเมลที่ใช้สมัครงานหรือทำธุรกรรม

เทคนิคที่ดีคือการใช้ Email Alias (อีเมลแฝงสำหรับแยกการใช้งาน) เช่น แยกอีเมลสำหรับสมัครสมาชิกเว็บทั่วไป อีเมลสำหรับทำธุรกรรม และอีเมลสำหรับรับข่าวสาร วิธีนี้จะช่วยให้คุณรู้ทันทีว่าเว็บไหนทำข้อมูลคุณหลุด หากเริ่มมีสแปมส่งเข้ามาในอีเมลแฝงนั้น คุณก็แค่ปิดการใช้งานอีเมลแฝงนั้นทิ้งไป

สรุป: เริ่มต้นความเป็นส่วนตัวด้วยนิสัยที่ทำได้จริง

ความเป็นส่วนตัวไม่ใช่กำแพงที่คุณสร้างครั้งเดียวแล้วจบ แต่มันคือการดูแลบ้านให้สะอาดอยู่เสมอ การทำตามขั้นตอนข้างต้นจะช่วยลดความเสี่ยงลงได้อย่างมหาศาล โดยไม่ทำให้การใช้งานคอมพิวเตอร์ของคุณยุ่งยากจนเกินไป

หากคุณมีเวลาจำกัด ให้เริ่มจาก 3 สิ่งนี้: ติดตั้งตัวบล็อกโฆษณา, ใช้โปรแกรมจัดการรหัสผ่านพร้อมเปิด 2FA, และ ใช้ VPN เมื่อเชื่อมต่อเครือข่ายสาธารณะ เพียงเท่านี้คุณก็ปลอดภัยกว่าผู้ใช้งานทั่วไปหลายเท่าแล้ว

สุดท้าย ให้ตั้งเตือนตัวเองทุก 6 เดือนเพื่อกลับมาเช็คข้อมูลรั่วไหล ตรวจสอบส่วนขยายที่ติดตั้งไว้ และลบบัญชีที่ไม่ได้ใช้งานทิ้งไป การทำเช่นนี้จะช่วยป้องกันไม่ให้ขยะดิจิทัลสะสมจนกลายเป็นช่องโหว่ในอนาคต ขอให้สนุกกับการพัฒนาตัวเองไปพร้อมกับการใช้งานอินเทอร์เน็ตอย่างปลอดภัยครับ

ที่มา: How to Protect Your Privacy While Browsing the Web — freeCodeCamp Programming Tutorials: Python, JavaScript, Git & More